Bình Nhưỡng vừa thử nghiệm thành công tên lửa phòng không tầm xa mới, cho thấy tham vọng xây dựng lưới phòng thủ nhiều tầng đủ sức thách thức ưu thế mọi đối thủ.
Lá chắn Pyongae-6
Quân đội Nhân dân Triều Tiên vừa tiến hành vụ thử thành công một loại tên lửa đất đối không tầm xa mới, chứng minh khả năng tiêu diệt mục tiêu ở cự ly lên tới 200km. Vụ phóng được thực hiện trên vùng biển Nhật Bản, được Triều Tiên gọi là Biển Đông, với sự chứng kiến của nhiều lãnh đạo cấp cao, trong đó có Chủ tịch Đảng Lao động Triều Tiên Kim Jong Un.
Hệ thống phòng không tầm xa Pyongae-6 của Triều Tiên. Ảnh Military Watch
Hãng thông tấn trung ương KCNA nhấn mạnh đây là hoạt động thường kỳ của Cơ quan Tên lửa và các viện nghiên cứu phòng không trực thuộc, nhằm thúc đẩy nhanh chóng quá trình hiện đại hóa năng lực phòng không quốc gia.
Hình ảnh công bố cho thấy tên lửa mới được triển khai trên bệ phóng cơ động, nhiều khả năng thuộc hệ thống phòng không tầm xa Pyongae-6, lần đầu ra mắt vào tháng 10/2020. Giới quan sát quân sự quốc tế từ lâu đã đánh giá Pyongae-6 là đối trọng trực tiếp của hệ thống S-400 do Nga phát triển, cả về triết lý thiết kế lẫn vai trò chiến thuật trong mạng lưới phòng không nhiều tầng.
Từ Pyongae-5 đến Pyongae-6
Trong hơn nửa thế kỷ, Không quân Quân đội Nhân dân Triều Tiên đã xây dựng một trong những mạng lưới tên lửa phòng không dày đặc nhất thế giới. Thời Chiến tranh Lạnh, xương sống của hệ thống này là các tổ hợp S-75, sau đó được bổ sung S-200 tầm xa vào thập niên 1980. Từ năm 2017, các hệ thống cũ dần được thay thế bằng Pyongae-5, dòng tên lửa do Triều Tiên tự phát triển với sự hỗ trợ công nghệ đáng kể từ Nga, mang năng lực tương đương các biến thể S-300 thập niên 1990.
Các bệ phóng tên lửa đất đối không hệ thống Pyongae-6 của Triều Tiên được diễu binh. Ảnh Military Watch
Pyongae-6 được thử nghiệm lần đầu vào tháng 9-2021 và nhanh chóng cho thấy những cải tiến quan trọng. KCNA xác nhận tên lửa của hệ thống này sử dụng cánh lái kép cùng động cơ xung kép, giúp tăng đáng kể độ linh hoạt, khả năng cơ động ở giai đoạn cuối và hiệu quả đánh chặn. Cơ quan này cũng nhấn mạnh tốc độ phản ứng nhanh, độ chính xác dẫn đường cao và đặc biệt là tầm tiêu diệt mục tiêu được mở rộng rõ rệt so với Pyongae-5, điều này được chứng minh trực tiếp qua vụ thử đạt cự ly 200km vừa qua.
Hệ sinh thái phòng không
Việc thử nghiệm tên lửa mới không phải là bước đi đơn lẻ. Tháng 4/2024, Triều Tiên lần đầu công bố vụ phóng thử Pyoljji-1-2, một loại tên lửa mới dành riêng cho hệ thống Pyongae-6, cho thấy chương trình này vẫn đang được mở rộng với nhiều biến thể khác nhau. Song song với đó, Bình Nhưỡng cũng đạt tiến triển nhanh trong lĩnh vực tên lửa không đối không.
Phóng tên lửa đất đối không Pyoljji-1-2. Ảnh Military Watch
Tại triển lãm Phát triển Quốc phòng Tự vệ 2021, Triều Tiên lần đầu giới thiệu tên lửa không đối không dẫn đường radar chủ động, và đến tháng 5/2025, loại vũ khí này đã chính thức được trang bị cho các đơn vị tuyến đầu, hiện đang tích hợp trên tiêm kích MiG-29.
Các chuyên gia cho rằng tên lửa không đối không mới của Triều Tiên chia sẻ nhiều công nghệ cốt lõi với tên lửa phòng không, từ đầu dò radar, thuật toán dẫn đường cho tới động cơ nhiên liệu rắn. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí phát triển mà còn cho phép Bình Nhưỡng nhanh chóng xây dựng một “hệ sinh thái” tên lửa đồng bộ, có khả năng bảo vệ không phận từ mặt đất lẫn trên không.
Tham vọng xa hơn
Một số phân tích gần đây còn đặt giả thuyết Triều Tiên có thể tiếp cận công nghệ từ tên lửa 40N6 của Nga, loại đạn chủ lực trang bị cho các hệ thống S-400 và S-500. Nếu kịch bản này trở thành hiện thực, Pyongae-6 trong tương lai có thể sở hữu tên lửa đạt tốc độ vượt Mach 14, tầm bắn xấp xỉ 400km và khả năng đánh chặn mục tiêu bay thấp ngoài đường chân trời. Khả năng chuyển giao công nghệ được cho là gia tăng trong bối cảnh Triều Tiên đang xuất khẩu khối lượng lớn vũ khí sang Nga, qua đó mở ra cơ chế “bù trừ” chi phí bằng công nghệ quân sự tiên tiến.
Lãnh đạo Triều Tiên với tên lửa không đối không dẫn đường bằng radar chủ động mới. Ảnh Military Watch
Cả Nga và Triều Tiên đều ưu tiên đầu tư mạnh cho phòng không mặt đất nhằm đối phó bất đối xứng với ưu thế không quân vượt trội của các nước phương Tây sau Chiến tranh Lạnh. Kinh nghiệm thực chiến của Nga với S-400 và các hệ thống tầm xa khác trong xung đột tại Ukraine được đánh giá sẽ mang lại nhiều bài học giá trị, có thể ảnh hưởng trực tiếp tới cách Triều Tiên huấn luyện, triển khai và tối ưu hóa Pyongae-6 trong tương lai gần.
Với tên lửa mới đạt tầm 200km, Bình Nhưỡng đang phát đi thông điệp rõ ràng: lá chắn phòng không của nước này không chỉ được củng cố về số lượng, mà còn đang tiến những bước dài về chất lượng, đủ sức làm phức tạp đáng kể mọi kịch bản tác chiến đường không của Mỹ và đồng minh trong khu vực.