Thời gian qua, nhiều vụ "chặt chém", thậm chí đuổi đánh du khách tại Hà Nội và một số địa phương khác đã gióng lên hồi chuông cảnh báo về cách ứng xử với du khách, đồng thời cho thấy hệ lụy pháp lý nghiêm trọng đối với người vi phạm.
Những "vết xước" du lịch đầu năm
Những ngày đầu năm 2026, dư luận bức xúc trước vụ việc một du khách nước ngoài mua nón lá trên phố Hàng Gai, phường Hoàn Kiếm (Hà Nội), với giá lên tới 850.000 đồng, trong khi giá trị thực của món đồ lưu niệm này chỉ vài chục nghìn đồng. Nhờ sự can thiệp kịp thời của người dân và hình ảnh từ camera giám sát, vụ việc đã được cơ quan chức năng xử lý nghiêm. Tuy nhiên, câu chuyện vẫn để lại dư âm không đẹp, ảnh hưởng tới hình ảnh du lịch của Thủ đô.
Đáng chú ý, đây không phải là trường hợp cá biệt. Trước đó, nhiều vụ “chặt chém” du khách tại khu vực phố cổ Hà Nội từng được phản ánh đến cơ quan chức năng. Cụ thể, ngày 1-7-2025, nhóm du khách nước ngoài phản ánh việc bị tài xế taxi thu tới 1,5 triệu đồng cho quãng đường khoảng 2km. Hay vào chiều 2-9-2025, Công an phường Hoàn Kiếm đã xử lý vụ việc du khách Australia bị thu tiền thuê xích lô cao gấp ba lần so với mức giá được công bố trên các ứng dụng đặt dịch vụ.
Không chỉ dừng lại ở trục lợi, một số vụ việc còn vượt ra khỏi chuẩn mực ứng xử văn minh, chuyển sang hành vi bạo lực. Điển hình là ngày 27-1-2026, tại một quán bar trên đường Nguyễn Thiện Thuật, phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa, nhóm nhân viên quán đã dùng gậy sắt, gậy gỗ đuổi đánh du khách nước ngoài sau mâu thuẫn. Sự việc xảy ra ngay trên đường phố, gây náo loạn khu vực, khiến nhiều người chứng kiến lo ngại về mức độ an toàn của du khách tại các điểm vui chơi đông người.
Chỉ trong thời gian ngắn, câu chuyện tiêu cực này đã lan truyền trên mạng xã hội, với sức lan tỏa hơn nhiều so với các chiến dịch quảng bá được đầu tư công phu. Trong bối cảnh Hà Nội và nhiều địa phương đang nỗ lực thu hút hàng chục triệu lượt khách mỗi năm, những “vết xước” như vậy thực sự đáng báo động, đòi hỏi các cơ quan quản lý và cộng đồng kinh doanh du lịch phải nâng cao trách nhiệm và ý thức ứng xử.
Cái giá của hành vi lệch chuẩn
Theo các chuyên gia du lịch, du khách có thể quên một món ăn ngon hay một điểm tham quan đẹp nhưng rất khó quên cảm giác bị lừa dối, bị đe dọa hay thiếu an toàn. Một trải nghiệm xấu không chỉ khiến du khách “quay lưng” với điểm đến mà còn tác động dây chuyền tới quyết định của những du khách khác thông qua mạng xã hội và truyền thông quốc tế.
Dưới góc độ pháp lý, Thạc sĩ, Luật sư Đào Trung Kiên (Giám đốc Công ty Luật TNHH Công lý) cho biết dù pháp luật cho phép tổ chức, cá nhân chủ động định giá nhiều loại hàng hóa, dịch vụ nhưng nghĩa vụ niêm yết giá và bán đúng giá niêm yết là bắt buộc. Mọi hành vi không công khai giá, niêm yết mập mờ hoặc thu tiền cao hơn giá đã niêm yết đều bị coi là vi phạm pháp luật hành chính. Theo quy định hiện hành, hành vi vi phạm quy định về niêm yết giá có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền. Trường hợp tăng giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý, mức phạt có thể lên tới hàng triệu đồng, tùy theo giá trị vi phạm.
"Tuy nhiên, nếu hành vi chặt chém đi kèm việc đe dọa, hăm dọa hoặc dùng thủ đoạn uy hiếp tinh thần khách hàng để buộc họ phải trả tiền, nếu có đủ căn cứ chứng minh, có thể bị xem xét xử lý về tội cưỡng đoạt tài sản theo Điều 170 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), với mức phạt tù từ 1 đến 5 năm, thậm chí cao hơn nếu gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội”, Thạc sĩ, Luật sư Đào Trung Kiên nhấn mạnh.
Dưới góc độ doanh nghiệp, Giám đốc Công ty Du lịch Lê Yến Travel Lê Thị Bảo Yến cho rằng: “Thực tế cho thấy, chế tài chỉ là một phần của giải pháp, quan trọng hơn là nâng cao ý thức người dân. Đồng thời, cơ quan chức năng cần siết chặt hơn nữa việc minh bạch hóa giá cả dịch vụ, quản lý tại các khu du lịch, xử lý nghiêm và công khai các trường hợp vi phạm để tạo sức răn đe. Về phía khách du lịch, dù ở thế bị động nhưng cũng nên học cách tự bảo vệ bản thân để tránh việc mình trở thành nạn nhân của hành vi chặt chém. Đặc biệt, khi bước vào nhà hàng, quán ăn hoặc một địa điểm du lịch nào đó, khách cần hỏi giá cả rõ ràng, tránh tình trạng sử dụng rồi mới khiếu nại”.
Giữ gìn hình ảnh điểm đến không phải là khẩu hiệu mang tính phong trào mà là thước đo văn hóa ứng xử của mỗi cá nhân và hiệu lực quản lý của cơ quan chức năng. Một hành vi chặt chém hay bạo lực có thể diễn ra trong vài phút nhưng hậu quả đối với uy tín điểm đến có thể kéo dài rất lâu. Khi du lịch được xác định là ngành kinh tế quan trọng, thì việc bảo vệ môi trường du lịch an toàn, văn minh phải trở thành trách nhiệm chung của toàn xã hội.
Chỉ khi mỗi người dân ý thức rằng mình đang góp phần đại diện cho hình ảnh quốc gia trong mắt bạn bè quốc tế, những “vết xước” mới không còn cơ hội lặp lại và niềm tin của du khách mới được bồi đắp bền vững.
https://hanoimoi.vn/dung-de-nan-chat-chem-lam-ton-thuong-hinh-anh-du-lich-732591.html
