Không ít người băn khoăn nên thực hiện vào thời điểm nào trong tháng Chạp năm Ất Tỵ để bàn thờ gọn gàng, sạch sẽ trước lễ Tất niên, đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Bên cạnh việc mua sắm Tết, dọn dẹp nhà cửa, trang hoàng không gian sống, việc bao sái bàn thờ và rút tỉa chân nhang cũng là một công việc quen thuộc của nhiều gia đình trong tháng Chạp. Đây được xem là bước chuẩn bị cần thiết để không gian thờ cúng trở nên gọn gàng, sạch sẽ trước thềm năm mới.
Sau một năm thắp hương cúng bái, số lượng chân nhang tích tụ trong bát hương thường rất nhiều. Điều này khiến bát hương trở nên chật chội, khó cắm thêm nén hương mới. Không chỉ vậy, bát hương quá đầy còn tạo cảm giác rườm rà, thiếu ngăn nắp, chưa phù hợp với yêu cầu trang nghiêm của khu vực thờ cúng trong gia đình.
Theo quan niệm phong thủy dân gian, bàn thờ được coi là nơi hội tụ khí quan trọng trong nhà, có ảnh hưởng đến đời sống tinh thần cũng như sự hanh thông của gia chủ. Việc để quá nhiều chân nhang trong bát hương được cho là có thể làm giảm sự thông thoáng, ảnh hưởng đến vận khí chung. Chính vì vậy, nhiều gia đình duy trì thói quen tỉa chân nhang vào dịp cuối năm như một cách làm sạch không gian thờ tự, chuẩn bị đón năm mới.
Năm 2026 nên thực hiện vào ngày nào cho phù hợp trước Tất niên. (Ảnh: Group Trang trí bàn thờ)
Nên rút tỉa chân nhang vào ngày nào năm Ất Tỵ 2025?
Theo quan niệm phong thủy, việc bao sái, rút tỉa chân nhang sau tiết lập xuân được cho là không tốt, tức làm xáo trộn sự ổn định của không gian thờ tự vào đầu chu kỳ mới. Từ đó, các chuyên gia phong thủy khuyến nghị nên hoàn tất việc bao sái bàn thờ và rút tỉa chân nhang trước thời điểm lập xuân để đảm bảo sự yên ổn, trang nghiêm cho khu vực thờ cúng.
Tiết lập xuân năm 2026 đến sớm, rơi vào ngày 4/2 Dương lịch (ngày 16 tháng Chạp). Vì vậy, nếu xét theo mốc này, gia chủ nên sắp xếp hoàn thành việc bao sái trước ngày 4/2 Dương lịch.
Thực tế, không có quy định cứng nhắc nào bắt buộc việc bao sái bàn thờ và rút tỉa chân nhang phải thực hiện trước hay sau ngày 23 tháng Chạp. Thời điểm tiến hành phụ thuộc vào điều kiện sinh hoạt, niềm tin cá nhân và sự sắp xếp của mỗi gia đình.
Tuy nhiên, điểm chung được nhiều người thống nhất là việc rút chân nhang nên hoàn thành trước lễ cúng Tất niên. Điều này giúp bàn thờ luôn trong trạng thái trang nghiêm, sạch sẽ, sẵn sàng cho các nghi lễ quan trọng trong những ngày cuối năm và đầu năm mới.
Rút tỉa chân nhang là một nét sinh hoạt văn hóa được nhiều gia đình thực hiện vào dịp cuối năm. (Ảnh: Group Trang trí bàn thờ)
Trong khoảng thời gian từ ngày 11 tháng Chạp đến ngày 16 tháng Chạp, mỗi ngày đều được cho là có khung giờ và độ tuổi phù hợp riêng để tiến hành việc cúng và bao sái bàn thờ, rút tỉa chân nhang. Gia chủ có thể linh hoạt lựa chọn ngày giờ thuận tiện với lịch sinh hoạt của gia đình, miễn sao đảm bảo sự chỉnh chu và tôn nghiêm khi thực hiện.
| Ngày đẹp | Tuổi phù hợp | Giờ đẹp cúng & bao sái |
| 11 tháng Chạp | Dần, Thân, Tị, Hợi, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi | Sáng: Cúng 5h10–6h50 Bao sái 7h10–8h50 Chiều: Cúng 13h10–14h50 Bao sái 15h10–16h50 |
| 12 tháng Chạp | Tý, Ngọ, Mão, Dậu, Dần, Thân, Tị, Hợi | Sáng: Cúng 7h10–8h50 Bao sái 9h10–10h50 Chiều: Cúng 15h10–16h50 Bao sái 17h10–18h50 |
| 13 tháng Chạp | Tý, Ngọ, Mão, Dậu, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi | Sáng: Cúng 7h10–8h50 Bao sái 9h10–10h50 Chiều: Cúng 13h10–14h50 Bao sái 15h10–16h50 |
| 14 tháng Chạp | Dần, Thân, Tị, Hợi, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi | Sáng: Cúng 5h10–6h50 Bao sái 7h10–8h50 Chiều: Cúng 15h10–16h50 Bao sái 17h10–18h50 |
| 15 tháng Chạp | Tý, Ngọ, Mão, Dậu, Dần, Thân, Tị, Hợi | Sáng: Cúng 5h10–6h50 Bao sái 9h10–10h50 Chiều: Cúng 13h10–14h50 Bao sái 15h10–16h50 |
| 16 tháng Chạp | Tý, Ngọ, Mão, Dậu, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi | Sáng: Bao sái 7h10–8h50 hoặc 9h10–10h50 Chiều: Bao sái 13h10–14h50 |
Chân hương sau khi rút nên xử lý thế nào?
Trong đời sống văn hóa tâm linh của người Việt, chân hương trong bát hương được xem là biểu trưng cho sự kết nối giữa con cháu và tổ tiên. Mỗi nén hương không chỉ là vật phẩm thờ cúng mà còn thể hiện sự tưởng nhớ, kính trọng đối với những người đã khuất. Vì vậy, việc rút tỉa chân hương cần được thực hiện cẩn trọng, đúng mực.
Khi bao sái bàn thờ, gia chủ thường rút bớt phần lớn chân hương trong bát hương, chỉ giữ lại số lượng lẻ như 3, 5 hoặc 7 nén. Việc giữ số lẻ mang ý nghĩa duy trì sự cân bằng và trang nghiêm cho bát hương.
Theo quan niệm truyền thống, chân hương sau khi rút tuyệt đối không nên vứt vào thùng rác, cống rãnh hoặc những nơi ô uế. Hành động này bị xem là thiếu tôn trọng đối với thần linh và tổ tiên. Thay vào đó, chân hương cần được đặt gọn gàng lên một khay sạch, sau đó mang đi hóa (đốt) tại nơi sạch sẽ, trang nghiêm. Việc hóa chân hương thay vì vứt bỏ thể hiện sự gìn giữ nét văn hóa và thái độ trân trọng đối với không gian thờ cúng.
Phần tro sau khi hóa chân hương có thể để nguội rồi rải xuống sông, suối hoặc nơi có dòng nước chảy, với ý nghĩa thanh lọc, gột bỏ những điều không may của năm cũ. Ngoài ra, nhiều gia đình còn dùng tro này để bón cho cây cối trong vườn, vừa tận dụng được nguồn tro tự nhiên, vừa mang ý nghĩa cầu mong cây cối xanh tốt, cuộc sống đủ đầy trong năm mới.
Văn khấn trước khi bao sái bàn thờ
Trước khi lau dọn và rút tỉa chân nhang, nhiều gia đình đọc văn khấn nhằm bày tỏ sự kính trọng, xin phép tổ tiên và các bậc bề trên. Đây được xem là cách thể hiện sự chu đáo, nghiêm túc trước khi bắt đầu công việc, giúp quá trình bao sái bàn thờ diễn ra trang nghiêm và trọn vẹn hơn.
Văn khấn trước khi rút chân nhang
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Tín con chủ tên là.. Ngụ tại địa chỉ...
Hôm nay ngày... tháng... năm... tín chủ con tự xét thấy bản thân mình chưa chu toàn nên để hương án có chút bụi bẩn, có chút chưa được thanh tịnh, trang nghiêm.
Tín chủ xin kính cáo với các chư Vị (tùy theo bàn thờ đó thờ thần linh, hộ pháp, hay gia tiên…), chọn được ngày lành tháng tốt hôm nay xin cho phép tín chủ được sái tịnh để bàn thờ được trang nghiêm, thanh tịnh, kính mong các chư vị chứng minh và gia hộ.
Mong các vị tạm ẩn tạm lánh, độ cho con lau dọn được khang trang mỹ hảo, cho hương án được an chính vị, cho âm phần được an yên, cho gia cư được lạc thổ, cho cung tài không động, cung lộc không hao.
Chúng con người trần mắt thịt, tội lỗi đầy thân, chỉ biết kính cẩn tâm thành nếu có gì si mê lầm lỡ kính xin được tha thứ bỏ quá đại xá cho.
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Văn khấn bao sái bàn thờ
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Tín chủ tên là... Ngụ tại địa chỉ...
Hôm nay ngày... tháng... năm... xét thấy bản thân mình chưa đủ chu toàn nên để hương án bị bụi, tín chủ con xin thành tâm sám hối.
Tín chủ con xin kính cáo với các chư vị (tùy theo bàn thờ đó bàn thờ gì, thần linh, hộ pháp, hay gia tiên…), hôm nay chọn được ngày lành tháng tốt xin cho phép tín chủ con được sái tịnh để cho bàn thờ được trang nghiêm và thanh tịnh nhất kính mong các chư vị chứng minh và gia hộ.
Mong các vị độ cho chúng con lau dọn được chỉn chu khang trang mỹ hảo, cho hương án được an chính vị, cho âm phần được an yên, cho gia cư được lạc thổ,
Chúng con người trần mắt thịt, tội lỗi đầy thân, chỉ biết kính cẩn tâm thành nếu có gì si mê lầm lỡ kính xin được tha thứ bỏ quá đại xá cho.
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
Nam Mô A Di Đà Phật!
(*) Thông tin chỉ mang tính tham khảo, chiêm nghiệm.
